HISTORIA KOSCIOŁA I PARAFII

pw. sw. Jadwigi Królowej

w Długiem

         Wies Długie leży w Dołach Sanockich, w okolicy o żyznej glebie, na wschód od Sanoka. Zabudowania wsi ciagna się nad rzeka Pielnica od zachodu na wschód, stykajac się od wschodu z Nowosielcami. Przez wiea przechodzi szosa numer 208, a krańcem północnym tor kolejowy z przystankiem Długie.

         Wies ma dwa przysiółki: od północy - Koszary, a od południa - Stachanów. Pochodzenie nazwy przysiółka Stachanów można wytłumaczyć nazwiskiem kmiecia Stachana, który jest notowany w aktach grodzkich i ziemskich w roku 1472 / 73 i 1476. Tłumaczenie nazwy Koszary od stacjonowania w tym punkcie zbrojnych oddziałów nie wytrzymuje krytyki. Natomiast pewne jest wyprowadzenie nazwy Koszary od zagrody dla owiec, które jeszcze sto lat temu były hodowane na folwarku w Długiem.

         W 1954 roku przeprowadzono elektryfikację, a w 1970 roku gazyfikację wsi. Zarszyn, Posada Zarszyńska i Długie w cišgu swej historii tworzyły jedna całosć i miały tych samych włascicieli.

         W 1960 roku trzy powyższe miejscowosci obchodziły swoje 600 - lecie. 

W roku 1340 król Kazimierz Wielki przyłšczył Rus, a wraz z niš Ziemię Sanockš do Polski. Po jego smierci obszar ten dostał się w 1370 r. pod panowanie węgierskie na podstawie umowy wyszehradzkiej i budzińskiej. Ówczesny król węgierski mianował namiestnikiem Rusi Halickiej swego stryja, księcia Władysława Opolskiego, zwanego Opolczykiem. Po œmierci króla Ludwika krainę tę objęła w posiadanie w 1387 roku królowa Jadwiga. Nie jest wykluczone, że obok innych wsi istniało już przedtem Długie i Zarszyn. Dokładna data założenia tych miejscowoœci jest nieznana. Prawdopodobnie istniały już za czasów ruskich przed przyłaczeniem Ziemi Sanockiej do Polski ( 1340 ), jednakże z tych czasów nie ma żadnych dokumentów historycznych.

         Jesli chodzi o skład narodowoœciowy mieszkańców wsi Długie, byli oni od najdawniejszych czasów pochodzenia polskiego, chociaż niektóre nazwiska z roku 1435 ( Kosma, Iwan, Diak, Dynysz, Truchan ) zdajš się wskazywać na ruskie pochodzenie. Nawet miała istnieć w Długiem za czasów ruskich cerkiew. Na jej istnienie wskazywałoby cmentarzysko w ogrodzie Piotra Twardego. Długo utrzymywała się nazwa „Popówki” dla zabudowań Twardego.

Znane jest nazwisko własciciela Długiego i Zarszyna z roku 1395. Był nim Jachnik zwany „Dzieweczka” ze Sosweszowa. W roku 1429 włascicielem Zarszyna i Długiego był Krzczon, Krystyn z Kozichgłów, kasztelan i starosta sšdecki. W roku 1439 nabył te miejscowoœci Piotr Smolnicki- kasztelan i starosta sanocki. Pózniejsi własciciele często zastawiali wieœ Długie w dzierżawę za zacišgnięte długi i pożyczki. W latach 1625 - 1773 włascicielami Zarszyna i Długiego byli Jezuici z Krosna. Po kasacie Jezuitów ( 1773 ), rzšd austriacki sprzedał Długie i Zarszyn hrabiemu  Wilhelmowi Siemieńskiemu. W 1845 roku miejscowoœci były w posiadaniu Kazimierza Ostaszewskiego. Z rak Ostaszewskich przeszły na Tomasza Wiktora. Na Janie Wiktorze w roku 1944 zakończyło się dziedzictwo Wiktorów w tych miejscowosciach.

         Wies Długie w swej historii przechodziła napady Tatarów ( 1624 ), którzy spalili ja, oraz Szwedów ( 1702 ). Mieszkanców nawiedzały różne epidemie i klęski. W wyniku działań wojennych w czasie I Wojny Œwiatowej zginęło od pocisków kilkoro ludzi i spaliły się 92 domy z budynkami gospodarczymi. Na frontach poległo 34 żołnierzy. Długie uczciło pamięć poległych pięknym pomnikiem z kamienia wybudowanym w 1932 r. Również II Wojna Œwiatowa pociagnęła za sobš kilkadziesiat ofiar w ludnoœci, wywóz 38 osób do pracy przymusowej w Rzeszy i ewakuacje przez wojska radzieckie do Grabownicy na 6 tygodni wszystkich mieszkanców z inwentarzem żywym i osobistym dobytkiem.

         Przez całe stulecia mieszkancy Długiego byli zwišzani z parafiš w Zarszynie, gdzie już w 1441 roku istniał kosciół drewniany pod wezwaniem sw. Marcina. Zbudowali go prawdopodobnie kolonisci niemieccy. Obecny murowany kosciół w Zarszynie wybudowano     w latach 1862 - 1865 za ks. Antoniego Kirschnera.  Długie złożyło wtedy na budowę koscioła 2974 fl., nie liczšc robocizny. Gdy w czasie obydwu wojen swiatowych kosciół uległ poważnemu zniszczeniu  ks. dziekan Franciszek Laskos  dwukrotnie odbudowywał zniszczona  swištynię. Mieszkancy Długiego przyczynili się i tym razem swoja ofiarnoœcia i robocizna  do jej restauracji.

Mieszkańcy wsi Długie od dawna pragnęli mieć u siebie kaplicę dojazdowš,

Rok 1980

Mieszkańcy wsi Długie zakupili od Weroniki Jaworskiej, wdowy po œp. Karolu, działkę wraz z budynkiem mieszkalnym, drewnianym, pokrytym eternitem.

Z inicjatywy mieszkańców i inspiracji ks. Mariana Burczyka, dokonano adaptacji budynku mieszkalnego na punkt katechetyczny i kaplicę mszalnš. Prace te  zostały wykonane w dniach 28. II - 13.III. W dniu 13 marca 1980 r. J.E. Ks. Bp Tadeusz Błaszkiewicz dokonał poœwięcenia kaplicy pod wezwaniem Bł. Jadwigi Królowej. Miała przywileje kaplicy publicznej.

Pierwszym duszpasterzem nowej placówki został ks. Stanisław Orzechowski.

Dekretem Kurii Biskupiej w Przemyslu z dnia 14. VII. 1980 r. zostaje erygowana parafia Długie.

W dniach od 6 - 10.X. 1980 r. rozbudowano kaplicę, przedłużajšc prezbiterium o 7 mb. Wnętrze kaplicy i strona zewnętrzna zostały obite deskami. Dach pokryto blachš ocynkowanš, wybudowano dwie wieżyczki o wysokoœci 4,00
i 3,00 m . Plac przykoœcielny podwieziono ziemiš i wyżwirowano. Kaplicę ogrodzono siatkš na podmurówce. Posiadała ona plan prostokšta, a prezbiterium było w formie trapezu. Rozmiary kaplicy na zewnštrz: 18,00 m długoœci, 6,80 m szerokoœci. W tylnej częœci kaplicy znajdowała się zakrystia o wymiarach 4,00 na 3,00 m i sala katechetyczna ( 4,00 x 3,80 m )

W tylnej częsci kaplicy ( nad zakrystiš i salš katechetycznš ) znajdował się mały chórek ( 4,00 x 1,50 m ), na który prowadziły metalowe schody. Łaczna powierzchnia użytkowa kaplicy wynosiła 123 m2  ( dla wiernych ). Na œcianie głównej w prezbiterium znajdował się krzyż ( mosiężny wizerunek Pana Jezusa ofiarował Adam Rysz ), obraz Patronki kaplicy - Błogosławionej Królowej Jadwigi - namalowany przez Artura Mendychowskiego z Przemyœla ( jest to kopia obrazu Jana Matejki ), ufundowany przez Ks. Mariana Burczyka, tabernakulum, które wykonał Pan Zagólak z Przemyœla. W kaplicy znajdował się drewniany ołtarz soborowy i drewniana ambonka.

6.V. 1983 roku rozpoczęto budowę nowego koœcioła.

         24. IV. 1983 r. poœwięcono plac pod budowę koœcioła.

         22. VI. 1983 r. Ojciec Œw. Jan Paweł II w Krakowie poœwięcił kamien węgielny pod budujšcy się kosciół. Wmurowania kamienia węgielnego dokonał J. E. Ks. Bp Ignacy Tokarczuk w dniu 24. VIII. 1983 r. Kosciół został oddany do użytku 9. VI. 1985 r. z okazji wizytacji kanonicznej. Ksiadz Biskup Ordynariusz Ignacy Tokarczuk poswięcił kosciół 11 maja 1986 r.

Projekt koœcioła i wystroju wnętrza wykonał  arch. mgr Andrzej Smoczeński z Rzeszowa, a konstrukcje opracował inż. Władysław Jagiełło, również z Rzeszowa. Pracami budowlanymi kierował parafianin, Stanisław Małek. Wszystkie prace, z wyjštkiem elektryfikacji, wykonali miejscowi rzemieslnicy.

         Budynek koœcioła posiada konstrukcję tradycyjnš, o rzucie poziomym nieregularnym, dwupoziomowym, z chórem nad kruchtš.

         Wejœcie główne do koœcioła usytuowane na œcianie frontowej oraz boczne wejœcia do nawy i zakrystii. Do częœci dolnej koœcioła wejœcie z boku - z prawej strony. Do wejœcia głównego prowadzš schody ( podobnie do bocznego ).

         Wejœcie główne, kruchta, nawa i prezbiterium usytuowane sš na jednej osi. Po obu stronach nawy zlokalizowane sš kaplice boczne ( półkola ), zaœ zakrystia usytuowana jest za prezbiterium. Nad zakrystiš znajduje się zakrystia dla ministrantów, a nad niš - magazyn. Nad kruchtš i częœciš nawy zwišzany jest chór ( wejœcie z nawy i dolnej częœci koœcioła ).

         W częœci przyziemnej koœcioła zlokalizowane sš dwie sale katechetyczne, duża sala widowiskowa ( wielofunkcyjna ), hol, dolna zakrystia kotłownia, sanitariaty, a pod klatkš schodowš prowadzšcš do koœcioła - sklepik koœcielny.

         Konstrukcja œcian zewnętrznych murowana z cegły pełnej ceramicznej na zaprawie cementowo – wapiennej, fundamenty i stropy żelbetonowe. Więzba dachowa tradycyjna - drewniana, dach pokryty blachš miedzianš.

         Slusarka okienna metalowa, szklona szkłem surowym. Stolarka drzwiowa drewniana z drewna twardego ( dšb, modrzew ). Posadzka w nawach koœcielnych, na chórze i w zakrystii z łomu marmurowego ( „zalewanego”), w pozostałych pomieszczeniach - terakota. Tynki œcian wewnętrznych wapienno - cementowe, białe. Ogrzewanie koœcioła powietrzne z lokalnej kotłowni. Nad wejœciem do koœcioła górujš dwie wieże ( pylony ) zakończone krzyżami różnej wielkosci. Na œcianie głównej w prezbiterium znajduje się duży krzyż wykonany z ceramiki czerwonej wypalanej ( biskwit - akcent w formie tryptyku, oparty tematycznie na scenach chrystologicznych - czarne reliefy ).

         Tabernakulum znajduje się we wnęce w dolnej częœci krzyża. Po obu stronach krzyża - dwie wiszšce wieczne lampki. W prezbiterium znajduja się : ołtarz, ambonka ( wykonane z betonu, drzewa i płyt ceramicznych ), wolnostojšce sedilla dla celebransa i asysty, ławy przyœcienne dla ministrantów.

         W oknach prezbiterium znajdujš się witraże - po prawej stronie - sw. Maksymilian M. Kolbe, po lewej - Bł. Rafał Kalinowski ( Sybirak ).

         Na scianie w prawej kaplicy, umieszczony jest obraz Patronki Koscioła - Bł. Jadwigi Królowej, w lewej kaplicy - obraz M. B. Częstochowskiej ( oba obrazy namalował Artur Mendychowski z Przemysla ). Pod obrazami znajdujš się stacje Drogi Krzyżowej ( ceramiczne ). Nad drzwiami prowadzšcymi do zakrystii znajdujš się obrazy M.B. Nieustajšcej Pomocy i Obraz Bożego Miłosierdzia.

Bł. Jadwiga została kanonizowana podczas ostatniej pielgrzymki Ojca Œw. do Polski - w czerwcu w 1997 roku - w Krakowie.